Łożyska baryłkowe do pracy pod dużym obciążeniem

Łożyska baryłkowe stosuje się w układach narażonych na duże obciążenia, siły udarowe oraz niewielkie odchylenia osi wału względem oprawy. Ich samonastawna budowa umożliwia utrzymanie prawidłowego styku wałeczków z bieżniami nawet przy ugięciu wału lub niedokładnościach montażowych. Wysoka nośność sprawia, że dobrze współpracują z ciężkimi napędami, przekładniami i maszynami eksploatowanymi w wymagających warunkach.

Jak zbudowane są łożyska baryłkowe?

Promieniowe łożyska baryłkowe są najczęściej wyposażone w dwa rzędy elementów tocznych o charakterystycznym, beczułkowatym kształcie. Wałeczki poruszają się po oddzielnych bieżniach pierścienia wewnętrznego oraz po wspólnej, sferycznej bieżni znajdującej się w pierścieniu zewnętrznym.

Taka geometria pozwala zespołowi wewnętrznemu wychylać się przy niewielkiej niewspółosiowości lub ugięciu wału, ograniczając miejscowe przeciążenie krawędzi wałeczków. Właściwość ta nie eliminuje jednak konieczności prawidłowego osiowania, a dopuszczalny kąt wychylenia należy sprawdzić w dokumentacji producenta.

Rozległa powierzchnia kontaktu elementów tocznych z bieżniami zapewnia wysoką nośność i umożliwia przenoszenie znacznych obciążeń promieniowych oraz osiowych. Za właściwe rozmieszczenie i prowadzenie wałeczków odpowiada koszyk. Jego konstrukcję i materiał wykonania należy dobrać z uwzględnieniem temperatury pracy, poziomu drgań oraz prędkości obrotowej łożyska.

Gdzie stosuje się łożyska baryłkowe?

Zdolność do kompensowania niewielkich ugięć wału oraz wysoka nośność sprawiają, że łożyska baryłkowe dobrze pracują w układach narażonych na drgania, udary i duże obciążenia. Najczęściej wykorzystuje się je w:

• przekładniach przemysłowych oraz napędach dużej mocy,
• przenośnikach, kruszarkach, przesiewaczach i młynach,
• pompach, wentylatorach oraz maszynach papierniczych,
• maszynach górniczych, budowlanych i rolniczych.

Niezawodność łożyska w wymagających warunkach zależy od prawidłowego pasowania, zachowania czystości podczas montażu oraz właściwego smarowania. Zanieczyszczenia, niedostateczny luz wewnętrzny lub przekroczenie dopuszczalnego obciążenia mogą przyspieszyć zużycie bieżni i elementów tocznych, skracając trwałość całego podzespołu.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze łożyska baryłkowego?

Łożysko baryłkowe należy dopasować do rzeczywistych warunków pracy mechanizmu, dlatego przed wyborem konkretnego modelu najlepiej sprawdzić:

• Wymiary i parametry obciążenia – dobór należy rozpocząć od sprawdzenia średnicy otworu d, średnicy zewnętrznej D oraz szerokości B. Istotna jest również nośność dynamiczna i statyczna, kierunek sił, prędkość graniczna i temperatura pracy. Przy obciążeniach udarowych trzeba dodatkowo ocenić sztywność wału oraz oprawy.
• Rodzaj otworu, luz i oznaczenia dodatkowe – łożysko może mieć otwór walcowy lub stożkowy. Symbol K wskazuje zwykle na otwór stożkowy, C3 na zwiększony luz promieniowy, W33 na rowek i otwory smarowe, a M na maszynowy koszyk mosiężny. Znaczenie oznaczeń należy potwierdzić w dokumentacji producenta.
• Smarowanie i sposób montażu – smar lub olej dobiera się do prędkości, temperatury, obciążenia i poziomu zanieczyszczeń. Nadmiar środka smarnego może podnosić temperaturę, natomiast niedobór prowadzić do przerwania filmu smarnego. Siłę montażową należy przekazywać przez pasowany pierścień, nigdy przez elementy toczne. Po uruchomieniu najlepiej sprawdzić luz, płynność obrotu, temperaturę i drgania.

Prawidłowo dobrane i zamontowane łożyska baryłkowe zapewniają stabilną pracę przy dużych obciążeniach, ograniczają przedwczesne zużycie i pomagają uniknąć kosztownych przestojów.